COPD

Stap 1: Verwijzing

In Nederland hebben zo’n 550.000 mensen COPD. Dit is een chronische longziekte waarbij de longen beschadigd zijn. Hierdoor is ademen moeilijker en kunt u minder energie hebben. 

COPD is een verzamelnaam voor 2 longziekten: 

1. Chronische bronchitis: De bronchiën zijn steeds ontstoken. De bronchiën zijn de vertakkingen van uw luchtpijp naar uw longblaasjes. Omdat ze ontstoken zijn, maakt uw lichaam meer slijm aan. Ademen voelt daardoor extra zwaar.
2. Longemfyseem: Longblaasjes gaan langzaam verloren. Deze blaasjes zorgen ervoor dat zuurstof na het inademen in uw bloed komt. En dat u afvalstoffen weer kunt uitademen. Bij longemfyseem heeft u hier steeds meer moeite mee. Dat benauwt. 

Wat zijn de symptomen van COPD? 

COPD kan klachten geven als: 

• Benauwdheid, zelfs bij rust
• Langdurig hoesten (vooral ’s ochtends)
• Slijm ophoesten
• Kortademigheid
• Vermoeidheid
• Weinig spierkracht
• Gewichtsverandering (vaak afvallen zonder reden) 

Wanneer is het belangrijk naar de huisarts te gaan? 

Neem contact op met uw huisarts als u last hebt van langdurige klachten, zoals: 

• Hoesten dat langer dan 3 weken duurt.
• Vaak benauwd bij inspanning (bijv. traplopen, boodschappen doen, schoonmaken).
• Slijm ophoesten.
• Dit is vooral belangrijk als u rookt of gerookt heeft en ouder dan 40 jaar bent. 

Wat gebeurt er na een verwijzing? 

Uw huisarts of specialist kan u doorverwijzen naar een longarts of verpleegkundig specialist bij Franciscus. Samen onderzoeken ze of de klachten echt COPD zijn. U krijgt dan een longfunctietest, bloedtest en soms een longfoto.

Franciscus Astma, COPD & Allergie Centrum

Het Franciscus Astma, COPD & Allergie Centrum heeft een topklinische erkenning gekregen van de vereniging van Samenwerkende Topklinische opleidingsZiekenhuizen (STZ). Het behandelteam van het Franciscus Astma, COPD & Allergie Centrum maakt gebruik van de nieuwste inzichten en behandelmogelijkheden voor patiënten, van jong tot oud. De longartsen zijn betrokken bij (inter)nationaal onderzoek en de ontwikkeling van richtlijnen.

Stap 2: De eerste afspraak

Tijdens de eerste afspraak met de longarts of verpleegkundig specialist luisteren wij naar uw klachten. Dit helpt ons te begrijpen waar u last van heeft door uw COPD. Zo proberen wij samen een behandelplan te maken dat past bij uw situatie.

Waar is de afspraak?

Uw eerste afspraak is op 1 van deze locaties : 

• Franciscus Gasthuis (Rotterdam)
• Franciscus Vlietland (Schiedam)
• Franciscus Berkel
• Franciscus Maassluis

Het gesprek vindt plaats op de polikliniek Longgeneeskunde.

Hoe bereidt u zich voor op de eerste afspraak?

Voor een goede afspraak vragen wij u het volgende mee te nemen:

• Eventuele ingevulde vragenlijsten (over hoesten, benauwdheid en energie).  Neem hier ruim de tijd voor, zodat u precies opschrijft hoe u zich voelt.
• Een overzicht van medicijnen die u nu gebruikt. 

Hoe lang duurt de afspraak?

De afspraak duurt gemiddeld ongeveer 20 minuten.

Mag u iemand meenemen?

Ja, het is fijn als u iemand meeneemt naar de afspraak. Het is prettig voor u en handig voor ons als u iemand meeneemt: u kunt samen luisteren en u voelt zich gesteund.

Stap 3: Onderzoeken

In deze stap meten wij hoe het met uw longen is. Zo weten wij zeker of u COPD heeft. Daarna maken wij samen een behandelplan dat bij u past. 

Welke onderzoeken kunt u verwachten?

• Bloedonderzoek: Wij nemen bloed af. Hiermee onderzoeken wij o.a. het zuurstofgehalte en eventuele ontstekingen.
• CT-scan: Soms maken wij een CT-scan. Dit is een gedetailleerde foto van de longen.
• Longfunctietest: Wij meten hoe goed uw longen werken. U ademt hard in een buisje, zodat wij zien of er luchtwegvernauwing is.
• Longfoto (X-thorax): Een foto van uw borstkas. Zo zien wij hoe uw longen en hart ervan binnen uitzien.

Waar vinden de onderzoeken plaats?

De onderzoeken vinden plaats in Franciscus Gasthuis (Rotterdam) of Franciscus Vlietland (Schiedam), op de polikliniek Longgeneeskunde. Wij informeren u over op welke locatie wij u verwachten.

Wat gebeurt er na de onderzoeken?

Het hele onderzoekstraject duurt ongeveer 3 maanden. In die periode bekijken onze specialisten de uitslagen en bepalen wij of de klachten echt COPD zijn. 

Hoe krijgt u de uitslag te horen? 

Bijna altijd bellen wij u om de uitslag te vertellen. Soms is een gesprek op de polikliniek nodig. 

Snelheid en zorgvuldigheid

Met deze onderzoeken brengen wij uw situatie zo goed mogelijk in beeld. Zo kunnen wij u snel helpen met de best passende zorg.

Stap 4: Uitslagen

Tijdens het diagnosegesprek vertellen wij u wat de uitslagen van uw onderzoeken betekenen. Zo weten wij zeker welke diagnose bij u past en kunnen wij samen het vervolg bespreken.

Wat wordt er besproken?

In dit gesprek legt uw longarts of verpleegkundig specialist uit: 

• wat COPD precies inhoudt bij u;
• welke behandeling het beste past. 

Wanneer vindt het gesprek plaats?

De wachttijd hangt af van de onderzoeken. Ons streven is 6 tot 8 weken na het laatste onderzoek. Zo zorgen wij dat de uitslagen goed bekeken zijn. 

Waar vindt het gesprek plaats?

Het gesprek kan op alle locaties van Franciscus, op de polikliniek Longgeneeskunde.

Mag u iemand meenemen naar het gesprek?

Ja, u mag iemand meenemen voor steun en om samen te luisteren.

Voorbeeldvragen die u kunt stellen tijdens het gesprek

• Welke behandeling past het beste bij mijn situatie ?
• Wat kan ik zelf doen om klachten te verminderen?
• Hoe gebruik ik mijn medicijnen op de juiste manier? 

Wat gebeurt er na het gesprek?

Na het gesprek start de behandeling die bij u past. Afhankelijk van de diagnose en eventuele extra onderzoeken plannen wij een nieuwe afspraak. Zo zorgen wij dat je goed begeleid wordt in het hele traject.

Stap 5: Behandeling

Bij Franciscus stellen wij een behandelplan op dat past bij hoe ernstig uw COPD is. Zo helpen wij u zo goed mogelijk om adem te halen, uw longen te versterken en uw dagelijks leven makkelijker te maken. 

Welke behandelingen zijn er? 

Afhankelijk van uw situatie kunnen wij verschillende behandelingen aanbieden: 

• Luchtwegverwijdende medicatie: Deze medicijnen maken je luchtwegen wijder. Zo kunt u makkelijker ademen.
• Gecombineerde luchtwegverwijdende medicatie: Dit zijn meerdere medicijnen in één inhalator. Bijvoorbeeld voor overdag en ’s nachts.
• Inhalatiecorticosteroïden: Deze medicijnen verminderen ontstekingen in uw longen. Ze helpen tegen benauwdheid en hoesten.
• Combinatie van luchtwegmedicatie en inhalatiecorticosteroïden: Soms werken deze medicijnen samen het beste. 

Daarnaast kunnen wij u adviseren over: 

• Fysiotherapie om uw conditie te verbeteren.
• Ergotherapie om dagelijkse activiteiten makkelijker te maken.
• Diëtiste als u bent afgevallen of juist bent aangekomen.
• Stoppen met roken als u rookt of heeft gerookt. 

Wat is het doel van de behandeling?

Met dit behandelplan willen wij: 

• uw longziekte stabiliseren;
• uw klachten verminderen;
• u helpen om beter te ademen en meer energie te krijgen;
• uw kwaliteit van leven verbeteren.

Als genezing niet mogelijk is, zorgen wij dat u zich zo comfortabel mogelijk voelt en houden wij rekening met uw persoonlijke wensen. 

Waar vindt de behandeling plaats?

Uw behandeling kan plaatsvinden op alle locaties van Franciscus. De meeste behandelingen worden uitgevoerd op de polikliniek Longgeneeskunde. U hoort van tevoren waar uw afspraken precies zijn. 

Hoe lang duurt de behandeling?

• Eerste consult : ongeveer 30 minuten.
• Vervolgafspraken : ongeveer 10 tot 15 minuten. 

U komt afwisselend bij de longarts en de verpleegkundig specialist. Zij werken nauw samen en wisselen informatie uit. 

Hoe bereidt u zich voor op de behandeling?

U hoeft zich niet speciaal voor te bereiden. Wel is het handig als u weet: 

• Welke medicijnen u gebruikt.
• Of er in uw familie COPD of andere longziekten voorkomen.
• Of u nog vragen hebt over de klachten of behandeling. 

Ondersteuning voor u en uw naasten

U kunt iemand meenemen naar de afspraken. Daarnaast is er altijd ondersteuning vanuit Franciscus beschikbaar, zoals: 

• begeleiding door een longconsulent;
• extra hulp bij vragen of problemen. 

Waarom multidisciplinaire samenwerking belangrijk is

Ons team van longartsen, verpleegkundig specialisten, verpleegkundigen en andere zorgverleners bespreekt uw situatie (als het nodig is) in een multidisciplinair overleg. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij: 

• Aanhoudende of toenemende klachten: Dan kijken wij of er andere medicijnen of behandelingen kunnen helpen.
• Complexe situaties: Als u naast COPD ook andere longproblemen heeft, bespreken wij dit met meerdere specialisten. Zo zorgen wij dat uw behandeling veilig en effectief blijft.
• Het MDO COPD Longfalen  of Palliatieve bespreking zorgpad: Als de ziekte erger wordt, kunnen wij u doorverwijzen naar onze deskundigen in het palliatieve team. Hier staat uw comfort en kwaliteit van leven voorop. 

Met dit overleg zorgen wij dat er snel schakel mogelijk is. U hoeft hier zelf niet voor te doen: wij regelen het en stemmen de zorg af op uw behoeften.

Stap 6: Nazorg

Nazorg is belangrijk om uw longen goed in de gaten te houden. Zo zorgen wij dat uw klachten stabiel blijven. Na de behandeling blijf je onder controle bij uw longarts of verpleegkundig specialist. Of u terugverwezen wordt naar de huisarts, hangt af van uw wens en situatie. Wij bespreken dit samen met u. 

Welke hulp krijgt u op lange termijn?

Wij werken samen met andere ziekenhuizen en zorgverleners om u de beste nazorg te bieden. Bijvoorbeeld: 

• Transmuraal zorgpad bij ernstige COPD: Wij helpen u in de palliatieve fase. Dan werken onze longartsen, verpleegkundig specialisten, verpleegkundigen, huisartsen en thuiszorg nauw samen.
• Zorgcontinuüm van de Long Alliantie Nederland (LAN): Franciscus doet mee aan het landelijk netwerk voor longziekten. Zo zorgen wij voor goede afspraken over COPD-zorg in Nederland.

Waar kunt u terecht wanneer u last heeft van klachten?

Heeft u meer klachten of vragen na uw behandeling? U kunt bellen met onze longconsulent. Dit kan tijdens het telefonisch spreekuur: 

• Maandag tot en met vrijdag:
  • van 8.00 tot 9.30 uur;
  • van 13.00 toto 14.00 uur. 

U kunt dit nummer gebruiken voor: 

• advies over uw longklachten;
• vragen over het gebruik van medicatie. 

Let op! Dit is geen spoednummer. Bij spoed belt u de huisarts of 112.

Welke extra ondersteuning is er?

Afhankelijk van uw behoeften kunt u bij Franciscus extra ondersteuning krijgen van: 

• Fysiotherapeut voor het verbeteren van uw conditie en ademhaling.
• Longverpleegkundige voor praktische vragen en medicatiegebruik.
• Ergotherapeut voor tips voor een makkelijkere dagelijks leven.
• Medisch maatschappelijk werk voor hulp bij sociaal-emotionele uitdagingen.
• Psycholoog voor ondersteuning bij angst, onzekerheid en/of rouw.
• Palliatieve thuiszorg voor zorg en comfort thuis als genezing niet mogelijk is.
• Geestelijk verzorger voor hulp bij zingeving en spirituele vraagstukken.
• Diëtist voor begeleiding bij voeding en gewichtsbeheersing. 

Zo helpen wij u om uw leven met COPD zo goed en comfortabel mogelijk te leiden. Na uw behandeling staan wij nog steeds voor u klaar. 

Meer informatie 

Vraag bij uw zorgverlener naar de folders over: 

• Het transmuraal zorgpad COPD.
• De Long Alliantie Nederland.