Nazorg voor kind en gezin

Een ziekenhuisbezoek, opname of behandeling kan veel indruk maken. Niet alleen op je kind, maar ook op jou en de rest van het gezin. Dit komt door de ziekte of behandeling, maar ook doordat alles nieuw en spannend is.

Thuis zijn voelt vaak fijn, maar de overgang van ziekenhuis naar huis kan ook lastig zijn. Je kind (en jijzelf) kunnen anders reageren dan normaal. Meestal verdwijnen deze reacties vanzelf. Houden ze langer dan een maand aan of zijn ze erg heftig? Dan kan er meer aan de hand zijn en is extra hulp soms nodig.

Elk kind reageert anders. Dat hangt bijvoorbeeld af van de leeftijd, de ontwikkeling, de ziekte, de ziekenhuiservaring en hoe sterk het gezin zich voelt. Daarom is het belangrijk om goed te kijken naar wat jouw kind nodig heeft.

Reacties na ziekenhuisopname

Reacties bij kinderen

Je kind kan op verschillende manieren reageren, bijvoorbeeld:

  • Terugval in ontwikkeling: Je kind kan weer gedrag laten zien dat het eerder had, zoals bedplassen, duimzuigen of extra aanhankelijk zijn. Dit is vaak een reactie op stress en het gevoel geen controle te hebben gehad.
  • Nare herinneringen en angst: Je kind kan nare herinneringen hebben aan het ziekenhuis. Denk aan nachtmerries, plotselinge herinneringen of angst voor nieuwe medische afspraken.
  • Slaapproblemen: Moeite met inslapen, vaak wakker worden of nachtmerries komen veel voor.
  • Eetproblemen: Sommige kinderen eten minder of anders dan normaal. Dit kan komen door spanning of doordat eten in het ziekenhuis een nare ervaring was.
  • Boos of prikkelbaar gedrag: Je kind kan sneller boos, verdrietig of ongehoorzaam zijn. Dit is vaak een manier om spanning kwijt te raken.
  • Teruggetrokken of juist extra aanhankelijk: Sommige kinderen willen minder contact met anderen, terwijl andere kinderen juist steeds dicht bij je willen zijn.
  • Minder interesse in leuke dingen: Je kind heeft minder zin in spelen of hobby’s waar het eerder van genoot.
  • Lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak: Bijvoorbeeld buikpijn of hoofdpijn door spanning of angst.
  • Concentratieproblemen: Het kan lastig zijn om zich weer goed te concentreren op school of andere activiteiten.
Reacties bij ouders

Ook jij kunt na de ziekenhuisopname anders reageren. Dat is heel normaal. Veelvoorkomende reacties zijn:

  • Angst en bezorgdheid: Je maakt je zorgen of het wel goed blijft gaan met je kind.
  • Schuldgevoel: Je kunt het gevoel hebben dat je iets had moeten voorkomen of anders had moeten doen.
  • Prikkelbaarheid en stress: De zorg en spanning kunnen zorgen voor stress of sneller boos zijn.
  • Slecht slapen of minder eetlust: Door zorgen lukt slapen of eten soms minder goed.
  • Gebrek aan overzicht: Het dagelijkse leven kan chaotisch voelen en het oppakken van de routine kost tijd.
  • Emotionele uitputting: Je kunt je leeg of machteloos voelen, alsof je op de automatische piloot doorgaat.
Reacties bij broers en zussen

Ook broers en zussen kunnen last hebben van de situatie:

  • Zich buitengesloten voelen: Ze krijgen soms minder aandacht en voelen zich niet altijd gezien.
  • Jaloezie of extra aandacht vragen: Dit kan op een positieve of negatieve manier gebeuren.
  • Angst: Ze kunnen bang zijn dat hun broer of zus weer ziek wordt, of dat zij zelf ziek worden.

Tips voor thuis

Voor je kind
  • Zorg voor veiligheid en rust: Een rustige, vertrouwde omgeving helpt je kind om te herstellen.
  • Heb geduld: Gedrag kan tijdelijk anders zijn dan je gewend bent. Dat hoort vaak bij verwerking.
  • Breng langzaam structuur terug: Een vaste dagindeling geeft houvast en een gevoel van normaal leven.
  • Help bij verwerken door spel en creativiteit: Spelen helpt kinderen om ervaringen te verwerken.
    Denk aan:
    • rollenspel met dokters- of ziekenhuisspeelgoed
    • tekenen of schrijven over gevoelens
    • boeken lezen over kinderen die iets soortgelijks meemaken
Voor jou als ouder
  • Vraag om hulp: Je hoeft het niet alleen te doen. Praat met familie, vrienden of een professional.
  • Sta stil bij je eigen gevoelens: Angst, verdriet of schuldgevoel zijn normale reacties. Gun jezelf de ruimte hiervoor.
Broers en zussen
  • Praat samen als gezin: Geef iedereen de kans om te vertellen hoe het gaat en vragen te stellen.
  • Geef extra aandacht: Leg uit wat er is gebeurd op een manier die past bij hun leeftijd.
  • Betrek hen bij spelverwerking: Ook broers en zussen kunnen meespelen of tekenen om hun gevoelens te uiten.

Wanneer zoek je professionele hulp?

Soms is extra hulp nodig. Neem contact op met de huisarts als een maand na de ziekenhuisopname:

Bij je kind:

  • je kind nog steeds erg angstig, verdrietig of bezorgd is
  • slecht slaapt
  • nauwelijks eet
  • erg aanhankelijk of vaak huilerig is
  • niet meer naar school wil of niet mee kan komen
  • geen plezier meer heeft in gewone activiteiten

Bij jou als ouder:

  • je steeds opnieuw aan de opname moet denken en dit je belemmert
  • je geen plezier of interesse meer hebt in dagelijkse dingen
  • je je voortdurend zorgen maakt
  • slecht slaapt
  • nauwelijks eet

Tot slot

De reacties die hierboven staan, komen vaak voor. Ieder kind en ieder gezin is anders. Merk je andere reacties op, of beginnen de klachten pas later? En maak je je zorgen? Kijk dan op www.nahetziekenhuis.nl en neem contact op met je huisarts. De huisarts kan je doorverwijzen naar passende hulp, zoals een psycholoog, POH-GGZ of maatschappelijk werker. Samen kijken jullie wat jij of je kind nodig heeft om weer beter in balans te komen.

MijnFranciscus is tijdelijk buiten werking. Inloggen is op dit moment niet mogelijk. Kijk voor meer informatie eerst bij de veelgestelde vragen.

Lees meer